AYDIN – Aydın Fen Lisesi mezunu olan ve bugün uluslararası bilim dünyasında önemli başarılara imza atan Doç. Dr. Didem Unat, elde ettiği akademik başarılarla hem Aydın’ın hem de Türkiye’nin gurur kaynaklarından biri haline geldi. Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) tarafından iki farklı dönemde desteklenen projeleri, uluslararası ödülleri ve yapay zekâ ile süper bilgisayar teknolojileri alanındaki öncü çalışmalarıyla dikkat çeken Unat, dünya çapında bilim insanları arasında gösteriliyor.
Aydın’dan Dünyanın Önde Gelen Araştırma Merkezlerine
Bilim yolculuğuna Aydın Fen Lisesi’nde başlayan Didem Unat, üniversite giriş sınavında elde ettiği Türkiye derecesiyle Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’ne yerleşti. Lisans eğitiminin ardından akademik çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri’nde sürdürerek California San Diego Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı.
Doktora sonrasında ise dünyanın en saygın araştırma kurumlarından biri olan Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı’nda görev aldı. Burada, yalnızca üstün başarı gösteren araştırmacılara verilen ve bilim dünyasında büyük prestij taşıyan Luis Alvarez Doktora Sonrası Araştırma Bursu’na layık görüldü.
Yapay Zekâ ve Süper Bilgisayar Teknolojilerinde Öncü Çalışmalar
2014 yılından bu yana Koç Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Doç. Dr. Didem Unat, yüksek başarımlı hesaplama sistemleri (High Performance Computing), paralel bilgisayar mimarileri, yapay zekâ altyapıları, performans analiz araçları ve sistem yazılımları üzerine yürüttüğü araştırmalarla uluslararası alanda önemli bir konuma ulaştı.
2024-2025 akademik yılında ise dünyanın önde gelen yapay zekâ ve grafik işlem teknolojileri şirketlerinden NVIDIA’da misafir araştırmacı olarak görev alan Unat, ürün geliştirme ekipleriyle birlikte ileri teknoloji projelerinde çalışmalar yürüttü.
Uluslararası Bilim Dünyasından Prestijli Ödüller
Bilimsel kariyeri boyunca çok sayıda uluslararası ödül ve araştırma desteği kazanan Doç. Dr. Didem Unat’ın başarıları dünyanın saygın kurumları tarafından takdir edildi.
Unat’ın kariyerinde öne çıkan ödüller arasında;
2015 yılında Avrupa Komisyonu Marie Skłodowska-Curie Bireysel Araştırma Bursu,
2019 yılında TÜBA BAGEP Genç Bilim İnsanı Ödülü,
2020 yılında İngiliz Kraliyet Topluluğu (Royal Society) Newton Advanced Fellowship,
2021 yılında Bilim Kahramanları Derneği Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü,
2021 yılında ACM SIGHPC Emerging Woman Leader in Technical Computing Ödülü yer alıyor.
Özellikle ACM SIGHPC tarafından verilen “Emerging Woman Leader in Technical Computing” ödülüyle dikkat çeken Unat, bu ödülü Amerika Birleşik Devletleri dışından alan ilk bilim insanı olarak bilim tarihine geçti.
Avrupa’nın Dev Süper Bilgisayar Projesinin Koordinatörü
Doç. Dr. Didem Unat, Avrupa’nın en büyük yüksek başarımlı hesaplama girişimlerinden biri olan EuroHPC ortaklığında yürütülen ve toplam bütçesi 2,6 milyon avroyu bulan uluslararası araştırma projesinin koordinatörlüğünü de üstleniyor.
Bu kapsamda yürütülen çalışmalar, Avrupa’nın yeni nesil süper bilgisayar teknolojilerinin geliştirilmesi ve yapay zekâ sistemlerinin daha güçlü altyapılarla desteklenmesi açısından büyük önem taşıyor.
Bilgisayar Bilimlerinde Türkiye Adına Tarihi Bir İlk
Didem Unat’ın kariyerindeki en dikkat çekici başarılardan biri ise Avrupa Araştırma Konseyi’nden (ERC) aldığı destekler oldu.
Unat, Bilgisayar Bilimleri alanında ERC araştırma desteği alan Türkiye’deki ilk bilim insanı olma başarısını gösterdi. 2021 yılında ERC araştırma hibesi almaya hak kazanan başarılı akademisyen, 2026 yılında da ERC Proof of Concept (PoC) desteğini kazanarak başarısını bir kez daha taçlandırdı.
Söz konusu destek kapsamında yürütülecek UNIPATH projesiyle, büyük yapay zekâ sistemlerinin çalıştığı veri merkezlerinde işlemciler arasındaki iletişimi daha hızlı, daha verimli ve daha düşük enerji tüketimiyle sağlayacak yeni nesil teknolojilerin geliştirilmesi hedefleniyor.
Bu başarıyla birlikte Doç. Dr. Didem Unat, ERC Proof of Concept desteğini kazanan Türkiye’nin ilk kadın araştırmacısı unvanını da elde etti.
ERC Desteği Neden Bu Kadar Değerli?
Avrupa Araştırma Konseyi (ERC), Avrupa Birliği’nin Horizon Europe programı kapsamında faaliyet gösteren ve dünya bilim çevrelerinde en prestijli araştırma destek mekanizmalarından biri olarak kabul edilen kuruluşların başında geliyor.
Bilimsel mükemmeliyet esasına göre verilen ERC destekleri; özgün, yenilikçi ve küresel ölçekte etki oluşturabilecek projelere sağlanıyor. Bu nedenle ERC desteği almak, araştırmacının kendi alanında dünya çapında öncü bilim insanları arasında yer aldığının önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Bugüne kadar ERC tarafından desteklenen çok sayıda bilim insanının Nobel Ödülü kazanmış olması da bu programın uluslararası saygınlığını ortaya koyuyor.
Aydınlı Gençlere İlham Veren Bir Başarı Hikâyesi
Aydın Fen Lisesi sıralarında başlayan eğitim yolculuğunu dünyanın en prestijli araştırma merkezlerine taşıyan Doç. Dr. Didem Unat, bugün yürüttüğü çalışmalarla bilgisayar bilimleri, yapay zekâ ve süper bilgisayar teknolojilerinin geleceğine yön veren isimler arasında gösteriliyor.
Uluslararası ölçekte elde ettiği başarılarla yalnızca bilim dünyasına katkı sunmakla kalmayan Unat, aynı zamanda Aydınlı ve Türk gençlere de önemli bir rol model oluyor.
Bilimsel merakın, disiplinli çalışmanın ve nitelikli eğitimin birleştiğinde dünya çapında başarılara dönüşebileceğini gösteren bu örnek hikâye, Aydın’dan çıkan bir bilim insanının küresel teknoloji ve araştırma dünyasında söz sahibi olabileceğinin en güçlü kanıtlarından biri olarak değerlendiriliyor.
